Co prawda sesja siÄ™ jeszcze nie skoÅ„czyÅ‚a, ale coraz częściej dostajÄ™ pytanie jak sprawdzić dysk twardy odtwarzacza pod kÄ…tem bad sektorów. WiÄ™c żeby nie byÅ‚o że nic nie piszÄ™, to napiszÄ™ jak to zrobić…
Z góry zaznaczam jednak trzy rzeczy:
- taki test możliwy jest tylko dla odtwarzaczy pracujÄ…cych w standardzie UMS/MSC (widocznych w systemie jako dysk wymienny, nie jako “urzÄ…dzenie audio”), bÄ…dź dla dowolnego dysku podłączonego bezpoÅ›rednio do komputera (o czym niżej),
- taki test (i naprawa) możliwy jest tylko dla odtwarzaczy z dyskiem, nie ma sensu by testować w ten sposób odtwarzacze z pamięcią flash,
- pomyłka/zagapienie się w czasie używania programu Victoria może spowodować nieodwracalne zamazanie dysku odtwarzacza bądź komputera! robicie to na własną odpowiedzialność, jakkolwiek w przypadku uważnego podążania za opisem nic złego nie powinno się stać.
Podłączanie odtwarzacza/dysku do komputera
Po pierwsze ważna jest kwestia podłączenia dysku do komputera. Jak już napisałem istnieją dwie możliwości:
- odtwarzacz pracuje w standardzie UMS/MSC więc jego dysk wykrywany jest bezpośrednio przez windowsa jako dysk wymienny,
- odtwarzacz nie pracuje w sytandardzie UMS/MSC więc jego dysk nie jest bezpośrednio dostępny (ani dla windowsa ani dla programów narzędziowych).
W tym pierwszym przypadku nie ma problemu - należy podłączyć odtwarzacz do komputera i przejść bezpośrednio do opisu używania programu Victoria.
W tym drugim przypadku ponownie istnieje dwie możliwości:
- odtwarzaczowi można zmienić firmware na UMS/MSC - co też należy uczynić,
- odtwarzaczowi nie można zmienić firmware’u na UMS/MSC.
Ponownie, w pierwszym przypadku nie ma problemu. W drugim pozostaje już tylko jedna możliwość - należy odtwarzacz rozkręcić, wyjąć dysk i podłączyć go bezpośrednio do komputera.
Jak to zrobić? Pozostawiam tą kwestię każdemu zainteresowanemu z osobna.
JeÅ›li ktoÅ› ma odtwarzacz z dyskiem ze “zwykÅ‚ym” złączem np. laptopowym (przykÅ‚adowo Rio Karma czy Zen Touch takie majÄ…), to na allegro (link do wyników wyszukiwania “USB IDE”) za mniej niż 20zÅ‚ można dostać uniwersalnÄ… przejÅ›ciówkÄ™ IDE/SATA<->USB i podłączyć niÄ… dysk przez USB. IstniejÄ… także przejÅ›ciówki “maÅ‚e IDE”<->IDE (”laptopowe”<->”normalne”), ale wtedy dysk trzeba podłączyć bezpoÅ›rednio do taÅ›my IDE, co wymaga rozkrÄ™cenia obudowy komputera i odpowiedniej konfiguracji BIOS-u.
PrzejÅ›ciówek najlepiej szukać na allegro, w sklepach komputerowych (uwaga! czÄ™sto w sklepach sÄ… one nieprzyzwoicie drogie! już lepiej kupić na allegro…), czasem w sklepach elektronicznych czy saturnie/mediamarkcie.
Przykładowa przejściówka służąca do podłączenia dysku Karmy/Zena - albo dowolnego dysku IDE - wygląda tak (to ta za 16zł):

MajÄ…c podłączony do komputera dysk, który chcemy sprawdzić, zajmujemy siÄ™ już tylko VictoriÄ……
A propo - żeby dysk dał się sprawdzić musi W OGÓLE być widoczny dla windowsa (musi być widoczny w menedżerze urządzeń). To że nie ma na nim partycji albo że partycja nie jest rozpoznawana przez windowsa NIE MA ZNACZENIA.
Victoria - pobranie i uruchomienie
Program pobrać można ze strony: hdd-911.com
… lub po prostu stÄ…d: Victoria 4.3 beta (jesli ktoÅ› nie zna cyrylicy).
Po rozpakowaniu należy VictoriÄ™ uruchomić. Do poprawnego dziaÅ‚ania w XP wystarczy konto z uprawnieniami administratora, zaÅ› jeÅ›li ktoÅ› ma VistÄ™ należy kliknąć na plik victoria43.exe prawym przyciskiem myszy i wybrać “Uruchom jako administrator” (inaczej zobaczymy wiele okienek z błędami a program nie bÄ™dzie dziaÅ‚aÅ‚).
Po uruchomieniu ukaże się nam okienko programu.
Victoria - konfiguracja
Pierwsza rzecz jakÄ… należy zrobić to kliknąć na zakÅ‚adkÄ™ “Setup” (u góry) i zaznaczyć tam “Only non-destructive functions” (wyłącza wszystkie “niebezpieczne” opcje).
Kolejno wracamy na zakÅ‚adkÄ™ “Standard”. Jedyna rzez jakÄ… należy tu zrobić to na liÅ›cie po prawej u góry wskazać dysk odtwarzacza (bÄ…dź dowolny dysk przeznaczony do sprawdzenia).
NastÄ™pnie należy kliknąć na zakÅ‚adkÄ™ “Tests”.
Kolejne opcje, które można wykorzystać w czasie przeprowadzania skanowania/naprawiania dysku to:
- zaznaczyć “read” aby program odczytywaÅ‚ kolejne sektory,
- nie wiem co robi “veryfy”, może odczytuje ten sam sektor dwukrotnie i porównuje rezultat?
- zaznaczyć “ignore” żeby jedynie sprawdzić powierzchniÄ™ dysku,
- zaznaczyć “remap” żeby zastÄ…pić błędny sektor jednym z sektorów zapasowych,
- nie wiem co robi “restore”, może odczytuje zawartość sektora a potem zapisuje jÄ… ponownie w niezmienionej postaci?
- zaznaczyć “>” aby przeskanować sektory od pierwszego do ostatniego,
- zaznaczyć “<” aby przeskanować sektory od ostatniego do pierwszego,
- zaznaczyć “> ? <” aby sektory zostaÅ‚y przeskanowane w losowej kolejnoÅ›ci,
- zaznaczyć “> | <” aby sektory zostaÅ‚y przeskanowane w kolejnoÅ›ci: “trochÄ™ z przodu, trochÄ™ z tyÅ‚u, trochÄ™ z przodu etc.”
W praktyce konfiguracja sprowadza siÄ™ do zaznaczenia:
- read, ignore, > - aby szybko przeskanować dysk pod kątem bad sectorów,
- read, remap, > - aby szybko przeskanować dysk pod kątem bad sectorów i jednocześnie zremapować je,
- read, remap, > | < - aby dokładniej przeskanować dysk pod kątem bad sectorów i jednocześnie zremapować je,
- read, remap, > ? < - aby bardzo dokładnie przeskanować dysk pod kątem bad sectorów i jednocześnie zremapować je.
Skan “>” i “<” trwajÄ… krótko. Skan “> | <” może trwać dÅ‚ugo. Skan “> ? <” może trwać bardzo dÅ‚ugo (kilkanaÅ›cie-kilkadziesiÄ…t godzin, w zależnoÅ›ci od wielkoÅ›ci i prÄ™dkoÅ›ci dysku oraz iloÅ›ci bad-sectorów).
Co wiÄ™cej, podczas skanowania “> ? <” dysk może siÄ™ dość znacznie grzać, na co należy zwrócić uwagÄ™ - np. jeÅ›li obudowa komputera jest sÅ‚abo wentylowana lub odtwarzacz mocno obudowany. Odtwarzacz należy odÅ‚ożyć w miejsce, gdzie ciepÅ‚o może siÄ™ swobodnie rozpraszać - NIGDY W POBLIÅ»U KALORYFERA/GRZEJNIKA! Nie mówiÄ…c już o tym, że takie nagrzewanie siÄ™ odtwarzacza może to być niebezpieczne dla wbudowanego akumulatorka a w ekstremalnym wypadku (dÅ‚ugotrwaÅ‚ego nagrzania do kilkudziesiÄ™ciu stopni Celsjusza) doprowadzić do WYBUCHU AKUMULATORKA LITOWEGO!
Po ustawieniu wszystkiego klikamy przucisk “Start”. Po klikniÄ™ciu rozpoczyna siÄ™ skanowanie a przycisk “Start” zamienia siÄ™ w przycisk “Stop”. Czerwony przycisk “Break All” po prawej to “panic button” - po jego klikniÄ™ciu Victoria przerywa wszystko, co aktualnie robi.
W czasie skanowania pojawia siÄ™ uaktualniana na żywo “mapa sektorów” (ma ona sens fizyczny tylko w przypadku skanu “>”, w innych przypadkach przedstawia ona po prostu kolejne skanowane sektory). Po prawej od niej widać najważniejsze - statystykÄ™ sektorów. SÄ… one kategoryzowane na podstawie czasu ich odczytu.
Wszystkie do zielonego włącznie sÄ… OK. PomaraÅ„czowe też sÄ… “jeszcze OK”, ale czerwone sÄ… już “problematyczne” (mimo że wciąż możliwe do odczytania). Bad sectory (sektory niemożliwe do odczytania) zaznaczone sÄ… jako “x”.
Im więcej jest pomarańczowych i czerwonych sektorów w stosunku do szarych i zielonych, w tym gorszym stanie jest dysk.
W czasie trwania samego skanowania nie należy używać komputera, a przynajmniej nie należy używać dysku (fizycznego dysku, nie partycji), który jest aktualnie skanowany… ale to jest oczywiste i nie muszÄ™ tego pisać.
Victoria - zastosowanie praktyczne
Ok, ale jak w praktyce wygląda naprawianie dysku? Ja robię to w ten sposób:
- skan “read, ignore, >”, jeÅ›li nie ma bad sectorów to dobrze, jeÅ›li sÄ… przechodzÄ™ dalej,
- skan “read, remap, >”,
- skan “read, ignore, >”, jeÅ›li nie ma bad sectorów to dobrze, jeÅ›li sÄ… przechodzÄ™ dalej,
- skan “read, remap, > | <”,
- skan “read, ignore, >”, jeÅ›li nie ma bad sectorów to dobrze, jeÅ›li sÄ… to znaczy ze dysk jest mocno uszkodzony i raczej nie da siÄ™ go naprawić (z praktyki wiem że nie ma sensu “próbować remapowania do skutku”, nic to nie daje) - należy pomyÅ›leć o wymianie dysku.
Konieczna jest tu garść ważnych uwag praktycznych.
Na czym polega “remapowanie sektorów”? Polega ono na wpisywaniu w firmware dysku informacji “nie należy używać sektora X tylko sektor Y z puli sektorów zapasowych”. Sektory zapasowe to przygotowane specjalnie na takÄ… okazjÄ™, normalnie nieużywane sektory, którymi można zastÄ…pić niesprawne sektory dysku (dziÄ™ki temu pojemność “naprawionego” dysku siÄ™ nie zmienia). Poprawnie zremapowany sektor zawsze jawi siÄ™ jako poprawny i nie ma sposobu (w każdym razie normalnego, bo w ogóle sposób na pewno jest) żeby sprawdzić czy dany sektor jest “prawdziwy” czy “zremapowany”.
Dysk, na którym znajdujÄ… siÄ™ jakiekolwiek bad-sectory NIE POWINIEN być używany do przechowywania jakichkolwiek ważnych danych. Taki dysk może w każdej chwili przestać dziaÅ‚ać bÄ…dź dane znajdujÄ…ce siÄ™ na takim dysku mogÄ… zostać wybiórczo bÄ…dź w caÅ‚oÅ›ci utracone! (Mimo że w praktyce okazuje siÄ™, że dysk z kilkoma bad-sectorami może dziaÅ‚ać jeszcze nawet kilka lat…).
Bad sektor to najczęściej fizyczne uszkodzenie powierzchni dysku (zadrapanie, odpryśnięcie powłoki magnetycznej etc.) więc poza tym że takie uszkodzenie istnieje, to często rozprzestrzenia się - np. w sąsiedztwie bad sectora mogą prędzej lub później pojawiać się nowe bad sectory (np. warstwa magnetyczna się łuszczy we wszystkich kierunkach od miejsca pierwotnego uszkodzenia).
Ale co w przypadku dysków na których nie ma “krytycznie ważnych danych” tylko “jakaÅ› muzyka”, np. dysków odtwarzaczy?
- jeżeli na dysku znajduje się tylko kilka bad-sectorów, które do tego dały się łatwo zremapować, to taki dysk nadaje się do dalszego użytku,
- jeżeli na dysku znajduje się wiele bad-sectorów (dziesiątki/setki), które dały się zremapować, to taki dysk wciąż nadaje się do dalszego użytku ale należy liczyć się z możliwością iż co jakiś czas pojawiać się będą (bo będą) nowe bad-sectory i raczej należy pomyśleć o jego wymianie,
- jeżeli na dysku znajduje siÄ™ multum bad-sectorów (tysiÄ…ce/dziesiÄ…tki tysiÄ™cy), z których wiele może nie dać siÄ™ zremapować, to z jednej strony i taki dysk da siÄ™ używać (mimo że czÄ™sto bÄ™dÄ… wyskakiwaÅ‚y komunikaty “nie można odczytać pliku”) do momentu kiedy caÅ‚kowicie padnie… ale z drugiej lepiej jest natychmiast pomyÅ›leć o jego natychmiastowej wymianie.

witam wszystkich.wczoraj kupilam mp3 creativa ZEN i mam powazny problem bo niby wszystko jest ok,sprzet dziala poprawnie,sterowniki zainstalowalam tylko ze nie moge zgrac plikow bezposrednio na urzadzenie tj do oddzielnych folderow typu Albumy…wszystko zgrywa mi sie na karte pamieci a z tamtad ani rusz dalej.W sumie podejrzewam gdzie lezy przyczyna a mianowicie nie moge uruchomic programu ZEN Media Explorer a jest on niezbedny do smigania po menu mojej mp3.jak uruchamiam ten program widze komunikat “Your player is not connected.Please connect your ZEN to the computer”.A normalnie mam podlaczona mp3 do kompa przez kabelej usb wiec o co kaman????pomozcie bo nie wiem co robic…czy jechac i skladac reklamacje????czy to cos z moim kompem jest nie tak!!!!
hmm… powyższy problem ma niewiele wspólnego ze sprawdzaniem dysku samego w sobie…
poza tym nie napisaÅ‚aÅ› JAKIEGO Zena posiadasz - zenów jest kilkanaÅ›cie, ale domyÅ›lam siÄ™ że chodzi o “The Zen” (ten najnowszy)
dziaÅ‚a on jako urzÄ…dzenie MTP, wiÄ™c widziany w systemie jako “urzÄ…dzenie audio” a nie jako dysk przenoÅ›ny (nie ma przypisanej litery dysku)… najproÅ›ciej bÄ™dzie postarać siÄ™ żeby ZEN Media Explorer ruszyÅ‚, tyle że nie jestem w stanie powiedzieć co należy zrobić… chyba że chodzi o to, że odtwarzacz jednak nie jest poprawnie rozpoznany przez komputer, czyli:
czytnik kart pamiÄ™ci dziaÅ‚a, ponieważ jest widoczny w systemie jako urzÄ…dzenie UMS (jako dysk przenoÅ›ny), odtwarzacz sam w sobie nie dziaÅ‚a, bo być może Twój system operacyjny nie speÅ‚nia pewnych wymagaÅ„… a musi być to:
- Windows XP, ServicePack 2, Windows Media Player 10 (lub 11)
- Windows Vista
do tego najlepiej jest mieć zainstalowane najnowsze poprawki (Windows Update)
jeÅ›li tego nie masz, to odtwarzacz nie bÄ™dzie dziaÅ‚aÅ‚ (powinno pisać o tym na pudeÅ‚ku i być oznaczone jako “wymagania”), a jeÅ›li masz Mac OS lub Linuksa, to masz poważny problem…
jeÅ›li nie jesteÅ› w stanie speÅ‚nić powyższych wymagaÅ„ i nie bÄ™dziesz w stanie doprowadzić do sytuacji, kiedy system poprawnie rozpoznaje odtwarzacz (wtedy ZEN Media Explorer go wykryje), to lepiej bÄ™dzie wymienić odtwarzacz na inny, dziaÅ‚ajÄ…cy jako urzÄ…dzenie UMS a nie MTP…
A ja mam memory stick duo pro, który na pewno ma coś pokitrane z sektorami, bo wrzucam pliki, których na konsoli po prostu nie widać (psp)
Ale przeskanowanie tym programem nic nie wykrywa :/ >|< , restore
napisaÅ‚em przecież że ten program NIE JEST przeznaczony dla pamiÄ™ci flasz, a TYLKO dysków twardych wszelkiej maÅ›ci…
poza tym pamięci flash się generalnie nie naprawia, a do ich skanowania są inne programy