Zastanawialiście się kiedyś, w jaki sposób można złożyć zdjęcie panoramiczne? Bo przecież często jedno zdjęcie to za mało, zwłaszcza jeśli nie posiada się lustrzanki z szerokim obiektywem.
Dla przykładu, czy ciekawiej wygląda to zdjęcie…
… czy to?
Albo to…
… czy to?
Ja również uważam że w obu przypadkach to drugie… nie mówiąc już o czymś takim:
A jak można takie zdjęcie poskładać? Bardzo prosto. Wystarczy aparat i parę darmowych programów. Nie potrzeba zaś ani statywu ani wydawać nawet grosza.
Uaktualnienie: prostszą wersję (w oparciu o program Autostitch) tego poradnika znaleźć można tutaj.
Przede wszystkim potrzebny jest aparat. Może to być dowoly aparat – od aparatu w komórce, przez zwykłe aparaty cyfrowe, aż po lustrzanki. Jedyna w tym przypadku różnica to jakość zdjęć. Samą panoramę złożyć się da równie łatwo.
Poza tym potrzeba parę darmowych programów:
- hugin – http://hugin.sourceforge.net
- autopano – http://autopano.kolor.com
- enblend (powinien być w pliku ZIP z huginem, ale podaję adres na wypadek gdyby pojawiła się nowsza wersja) http://enblend.sourceforge.net
Dlaczego hugin? Ponieważ jest to program całkowice darmowy, pozwalający na złożenie dowolnej panoramy (poziomej, pionowej, wielorzędowej, pełnej sfery i innych) nawet bez użycia statywu ze specjalną głowicą panoramiczną. Co więcej, dzięki programowi autopano możliwe jest automatycznie a jednocześnie bardzo dokładne złożenie zdjęć, niezależnie od tego ile tych zdjęć jest, jak są wykonane ani w jakiej są ułożone kolejności. Na koniec program enblednd pozwala na zatarcie widocznych granic pomiędzy zdjęciami.
Teraz pozostaje już tylko kwestia zdjęć. Najlepiej wyjżeć przez okno i zrobić na próbę dosłownie trzy zdjęcia. To wystarczy.
Choć nie. Jeszcze trzeba wiedzieć jedną rzecz, a drugą rzecz wiedzieć warto.
Po pierwsze, kolejne zdjęcia muszą się na siebie nakładać. Najlepiej od 1/4 zdjęcia do 1/2 jednego zdjęcia powinno się znaleźć na drugim. Przykład: poniżej widać trzy zdjęcia. Pierwsze i drugie nakładają się prawie w połowie – to dobrze, tak duży margines nie zaszkodzi. Drugie i trzecie nakładają się zaś tylko wąskim paskiem – to źle, nie ma tam żadnych szczegółów, na podstawie których program mógł by automatycznie złożyć oba te zdjęcia.
Po drugie, nieźle by było, żeby kolejne zdjęcia zostały zrobione na jednym ustawieniu aparatu. Dlaczego? Ponieważ pozwoli to na idealne połączenie zdjęć ze sobą, bez widocznych spoin (np. różnicy w kolorze czy jasności, widocznego poruszenia chmur etc.). Czyli:
- jeśli aparat pozwala na wybranie lub zdefiniowanie balansu bieli, to należy go ustawić zamiast robić zdjęcia na balansie automatycznym
- jeśli aparat pozwala na ustawienie apertury i czułości, to należy je ustawić zamiast robić zdjęcia w trybie automatycznym
- kolejne zdjęcia panoramy należy robić szybko, nie jakoś przesadnie szybko, ale na tyle szybko żeby np. chmury nie zdążyły się przesunąć zbyt daleko
- podczas robienia kolejnych zdjęć panoramy nie należy się przemieszczać, tylko obracać się w pasie… a najlepiej jedynie poruszać nadgarstkiem
Pozostało już tylko przygotowanie miejsca pracy. Należy rozpakować gdzieś program hugin oraz autopano, a następnie uruchomić plik hugin.exe.
Teraz należy przejść do menu file|preferences i:
- na zakładce autopano należy wybrać z listy Select Autopano: Autopano (nie Autopano-SIFT) oraz wskazać w miejscu use alternative autopano program lokalizację pliku autopano.exe
- na zakładce enblend należy wskazać w miejscu use alternative enblend program lokalizcję pliku enblend.exe (powinien znajdować się w folderze \hugin\enblend\enblend.exe) oraz w miejscu additional arguments wpisać co następuje: -v -l 10 (jeśli ktoś chce ustawić maksymalną jakość kosztem szybkości składania panoramy, to: -v -l 28 –fine-mask)
Treaz czas przejść do składania panoramy.
Na zakładce Images w głównym oknie hugina należy dodać do listy (przeciągnąć i upuścić, użyć znajdujących się tam przycisków lub jakkolwiek) zdjęcia składające się na panoramę. Zdjęcia mogą być w dowolnej kolejności.
Ważna jest tylko jedna sprawa. O ile aparat zapisuje w danych EXIF parametry obiektywu, to nie ma problemu. Jeśli jednak tego nie robi, to wyskoczy okienko z pytaniem o te dane. Jeśli tak się stanie, to należy wybrać tam Lens type: normal (rectilinear), oraz tak dobrać Focal lenght oraz Focal lenght multiplier aby FOV wynosiło około 50 stopni dla zdjęć szerszych niż wyższych, a około 40 stopni dla zdjęć wyższych niż szerszych.
Mając to już za sobą pozostało tylko zakotwiczenie środka panoramy, czyli wybranie dowolnego zdjęcia (najlepiej faktycznie znajdującego się na środku panoramy) i kliknięcie anchor this image for position. Nie będę teraz opisywał automatycznej korekcji kolorów/jasności (może w przyszłości), więc przycisk anchor this image for exposure można pominąć.
Ostatnia rzecz to dopasowanie zdjęć. Aby to zrobić należy kliknąć create control points. Wcześniej jednak warto ustawić parametr points per overlap, czyli ile punktów kontrolnych ma się znaleźć na połączeniu dwóch zdjęć. Im więcej, tym lepiej i dokładniej. Ale jednocześnie cały proces składania będzie znacznie wolniejszy, jakimś optimum wydaje się być ustawienie czegoś pomiędzy 25 a 100 (ja ustawiam zwykle 50).
Mając to za sobą przechodzimy do zakładki, zakładki Optimizer. Wybieramy tu z listy positions and view (y,p,r,v) i klikamy Optimize now!
Teraz czas na pierwszy rzut oka na panoramę. Z menu wybieramy view|preview window i ukazuje się nam nasza panorama. Oczywiście nie jest to jeszcze jej wygląd finalny.
Co jest ważne, to należy tu wyrównać panoramę. Najprościej jest kliknąć kolejno: straighten i center. Czarne obszary dookoła panoramy muszą niestety na razie pozostać tak, jak są.
Można tu również wybrać projekcję. Normalnie jest to Equirectangular, ale nic nie stoi na przeszkodzie żeby trochę poeksperymentować (uwaga, eksperymenty kończą się zwykle koniecznością rozpoczęcia od początku).
Na koniec należy przejść na zakładkę Stitcher. Na początek klikamy Calculate optimal size. Jeśli panorama jest zbyt duża (nieraz będzie to 10000 pikseli na szerokość i więcej), to można wpisać szerokość ręcznie. Wysokość dostosuje się oczywiście automatycznie.
Stitching engine powinien być ustawiony na nona, interpolator na Poly3 (Bicubic), gamma na 1.0. Oczywiście można zmienić algorytm interpolacji nawet na sinc, ale algorytm bikubiczny jest niezły jakościowo a jednocześnie szybki. Podobnie gammę można zmienić – w razie potrzeby – w czasie obróbki gotowej już panoramy.
Najważniejszą rzeczą jest złożenie panoramy tak, żeby nie było widać że składa się z wielu zdjęć. Tak, aby nie było widać spoin. Czemu się tym w ogóle przejmować? Przykład:
Tak więc w image format należy ustawić TIFF, compression na none oraz koniecznie zaznaczyć soft blending.
Pozostało już tylko kliknąć Stitch now!
Gotowa panorama ma (nieraz znaczne) czarne obszary – należy je wyciąć w dowolnym programie graficznym a gotową panoramę przeskalować do porządanego formatu. Można także dokonać podstawowego retuszu jak poprawić kontrast, kolor, wyostrzyć etc. Na koniec pozostaje zapisanie do formatu JPEG.
Gotowa panorama wygląda dla przykładu tak (uwaga, ta panorama składa się z czterech zdjęć wykonanych aparatem telefonu Nokia E50, stąd te przebarwienia):
Więcej przykładów panoram znaleźć można choćby tu:
http://khron13.deviantart.com/gallery/
http://www.panoramio.com/user/437576
Czy to już wszystko? Oczywiście że nie. Dodatkowych możliwości jest wiele, dla przykładu:
- automatyczna korekcja jasności/kolorystyki kolejnych zdjęć składających się na panoramę
- składanie panoramy za pomocą innego algorytmu, pozwalającego na pozbycie się efektu paralaksy czy zdublowanych, poruszających się obiektów (ludzie, samochody)
… ale to już jest temat na kiedyś.
[...] opisywałem w jaki sposób poskładać panoramę przy pomocy programu hugin. Efekt jest znakomity, ale samo [...]
Sam korzystam z Hugina. Miałem też w rękach Panorama Maker. Był nieco lepszy(pełen automat, efekt mega, szybki czas pracy) ale nie darmowy. A kraść nie będę. Tak więc pozostał mi Hugin – i nie narzekam.
Z “pełnym automatem” Panorama Makera bym się nie zgodził. Miałem okazję obcować z wersją demo Panorama Makera (zanim odkryłem Hugina) i nie byłem zadowolony. Wcale.
Zacznijmy od tego, że Panorama Maker nie robi panoram wielorzędowych, do tego musi mieć zdjęcia ułożone po kolei. A już bardzo dziwne rzeczy staną się w momęcie, kiedy do panoramy “przyczepi się” przypadkowe zdjęcie.
Poza tym Panorama Maker jest automatem tylko w momencie posiadania statywu (tak, wiem, o czym ja w ogóle mówię… fotograf bez statywu i jeszcze chce panoramy robić?). Po prostu nie radzi sobie z obrotem zdjęcia. Zakłada jedynie translację zdjęcia (przesunięcie X,Y).
Ale nawet pomijając to. Nie wiem z jakiego blendera korzysta Panorama Maker, ale jest on – jeśli już – porównywalny z blenderem Enblend (standard dla Hugina), a gorszym od programu Smartblend (opcja w przypadku Hugina, nie pisałem o tym). Smartblend to naprawdę zaawansowana opcja, m.in. automatycznie usuwa z panoramy błędy paralaksy i przesunięte obiekty (w granicach możliwości oczywiście).
Tak więc całościowo wolę tych parę kliknięć w Huginie niż jedno kliknięcie w Panorama Makerze. Zwłaszcza dlatego, że efekt który oferuje Hugin jest pewny… a w przypadku Panorama Makera trzeba na ten efekt dopiero liczyć.
Tak czy inaczej konkluzja jest jedna – Hugin jest po prostu lepszy, a do tego darmowy.
Witam
Korzystam z Hugin’a wg Pana opisu. Mam taki problem. Po złożeniu panoramy widać przejścia pomiędzy kolejnymi zdjęciami – tak jakby “enblend’ nie działał. Próbowałem ustawień “-v -l 28 ?fine-mask” oraz z -10 i z samym -v i efekt jest ten sam – panorama super złożona lecz z wyraźnymi przejściami. Proszę o poradę jak rozwiązać ten problem.
Pozdrawiam
może zdjęcia są nie dość dokładnie ułożone? może różnica między nimi jest zbyt znaczna jak na to, co jest w stanie skorygować enblend?
ciężko jest o takich rzeczach mówić ogólnikami – najlepiej było by poprzeć to przykładem (np. wycięty kawałek jednej “widocznej spoiny” z panoramy o której mówimy, albo nawet cała panorama)
jeśli faktycznie wygląda jak spoina z nona – będzie wiadomo że enblend w ogóle nie działa, jeśli będzie wyglądała jakby enblend nie dawał sobie rady – wtedy będzie wiadomo że enblend działa ale przed samym spajaniem panoramy trzeba zastosować coś więcej… np. fotometrię
–
poza tym – od tego powinienem zacząć – czy podczas robienia panoramy zaznaczasz “Soft Blending” (na samym dole okienka, w którym klika się “Stitch now!”)?
pytam bo czasem okazuje się że o takie drobnostki chodzi… “soft blending” działa tylko w przypadku renderowania panoramy do plików TIF/TIFF, nie działa w przypadku plików JPG/JPEG
Wypróbowałem te same zdjęcia w programie Autostich i tam jest wszystko OK. Jednak chciałbym pracować na Huginie. “Stich now” mam zaznaczony, ale czego nie napisałem wcześniej nie mogę zapisać fotek w formacie TIFF. Program przeprowadza wszystkie operację – widzę na podglądzie katalogu, że tworzy plik i po zakończeniu go usuwa. Ja zapisuje w JPEG przy maksymalnej jakości. Jeżeli można prosić o e-maila to wrzucę przykłady pocztą.
Pozdrawiam
autostitch nie ma nic wspólnego z huginem poza tym, że oba programy służą do składania panoram… więc to że coś w jednym działa a w drugim nie nie świadczy o niczym… poza tym mówimy przecież o huginie a nie o autostitchu
jesli hugin nie pozwala na pracę na plikach TIFF, to jednocześnie enblend nie może zostać wykorzystany do “spojenia” zdjęć w panoramę…
tak więc w ostatniej zakładce, zanim klikniesz “stitch now!”, musisz wybrać “image format: tiff” a pod spodem zaznaczyć “soft blending” – innej możliwości nie ma (jeśli chcesz robić coś via enblend, jeśli nie to możesz wykorzystać dowolny inny workflow)
ok, tak właściwie to jest inna możliwość, ale jest żmudna i de facto bezsensowna – żeby huginem wyrenderować “składowe” panoramy jako pliki JPEG (każdy o rozmiarze pełnej panoramy z ogromnymi czarnymi marginesami i odpowiednio przekształconym pojedynczym zdjęciem w odpowiednim miejscu panoramy) a potem ręcznie (z linii poleceń) składać je via enblend
ale ja tej metody nie polecam (w ogóle nie polecam pracy na plikach JPEG poza zapisaniem ostatecznej wersji panoramy do umieszczenia w internecie – pracuje się tylko na plikach TIFF)
Ja mam taki problem: robie wszystko jak trzeba i gdy już mi sie składa (w TIF) wyskakuje: “Wystąpił błąd z programem enblend. Musi on zostać zamknięty”. Ściągnąłem nowszą wersje enblenda (3.0) ale błąd sie powtarza.
nie potrafię powiedzieć dlaczego występuje taki błąd – wygląda mi to na błąd samego enblenda (np. gryzie się z windowsem, albo po prostu używasz zabugowanej wersji)
w przypadku kiedy nie wskażemy pliku enblend.exe Hugin zapyta o jego położenie już w trakcie składania panoramy… kiedy zaś wskażemy błędny plik (dowolny plik EXE), to Hugin nie zwraca żadnego komunikatu o błędzie
Udało mi się złożyć do JPG i względnie ładnie wygląda ale – nie moge zmienić rozmiaru. Grafika ma 52065px na 3300px. Kiedy wycinam czarne obszary (Microsoft Office Picture Manager, bo w Paintcie wyskakuje że za duży rozmiar) po zapisaniu cała panorama jest biała! I tak jak cokolwiek zrobie z rozmiarem. Help!
Link do pliku: http://www.mediafire.com/imageview.php?quickkey=2kvnbwvsxjz&thumb=4
ładna panorama, tylko trochę prześwietlona (niedoświetlone zdjęcie da się poprawić, prześwietlonego nie)
nie wiem czemu Picture Manager ma problem z wycięciem tego zdjęcia… ale wygląda to na błąd programu, może i on sobie nie radzi – jakby nie było nieskompresowana panorama ma prawie 400MB
osobiście do tego typu obróbki polecam XnView:
http://pagesperso-orange.fr/pierre.g/xnview/endownload.html
darmowy, wygodny, do tego potrafi całkiem sporo
efekt obróbki via XnView jest przykładowo taki:
http://blog.khron.net/pliki/panorama_problemx.jpg
mam takie pytanie, może znacie jakiś program który by dopasowywał dwa zdjęcia np. mam zdjęcie zrobione w roku 2003 i zdjęcie z roku 2008 z tego samego miejsca, Robione innymi aparatami i teraz bym chciał żeby te zdjęcia były dopasowane. Wyobrażam sobie że zaznaczam na jednym zdjęciu i na drugim punkty i program na podstawie punktów (może linii) i obrazów jakoś to pasuje i wychodzą dwa obrazy które wyglądają jak by aparat stał tam przez 5 lat nieruszany :)
tak, takim programem jest hugin :)
a robisz to dokładnie tak samo, jakbyś składał panoramę – wrzucasz je do programu, każesz rozpoznać charakterystyczne punkty, klikasz “optymalizuj”, podglądasz czy faktycznie zdjęcia się wyrównały (jeśli nie, to tak jak mówisz będziesz musiał ustawić punkty charakterystyczne ręcznie, a na koniec robisz “zapisz jako osobne pliki TIFF” żeby oba zdjęcia się nie połączyły
na sam koniec wycinasz oba zdjęcia w programie graficznym (oba co do piksela identcznie, inaczej poprzesuwasz wszystko) i możesz je… nie wiem… można zrobić animowanego GIF-a, można je umieścić obok siebie, a można nawet zrobić morfing starego w nowe :)
w razie problemów służę pomocą…
wielkie dzięki :) jak bym miał jakieś pytania to się odezwę jeszcze:)
[...] Tutorial po polsku znajdziecie tutaj. [...]
Witam
Potrzebny mi jest program do składania skanów okładek płyt winylowych.
Jedna okładka to dwa skany na skanerze A3. Zdarza się, że zdjęcia są lekko obrócone.
Hugin cuda tworzy z tymi zdjęciami, ale nie składa ich jak trzeba. Wychodzą jakieś maszkarony.
Używałem Panorama Maker, ale ten zapisuje JPG tylko 72 dpi, tiffa robi jakiegoś strasznie wielkiego… okładka ma 30 cm a tu wychodzi 42…
Jest jakiś sposób by opanować hugina żeby mi złożył zdjęcie okładki bez komplikacji? Jeszcze jest kwestia parametrów ogniskowej. Bladego pojęcia nie mam co wpisać.
Pozdrawiam
Daniel
przede wszystkim “zakładka” pomiędzy dwoma częściami skanu musi być duża, nie może to być “takie pół centymetra” tylko nawet 1/3 danego wymiaru
FOV ustaw na 30 stopni
poza tym przy samym składaniu należy zaznaczyć że ma to być obraz “rectilinear” (równoliniowy) – żeby hugin nie próbował korygować pespektywy, której w tym przypadku nie ma :)
gotowy poradnik znajdziesz zaś tutaj: http://hugin.sourceforge.net/tutorials/scans/en.shtml
Znacie może jakieś w miarę tanie (lub darmowe) programy do generowania plików flash pozwalające interaktywnie przeglądać panoramę ze strony www?
może coś takiego: http://www.visicam.de
pierwszy raz próbuję zrobić panoramę i… nic. próbowałam zrobić według Twojego opisu i po kliknięciu ‘utwórz punkty kontrolne’ otwiera mi się autopano i… na tym kończy się moje rumakowanie…
proszę o pomoc bo chyba jestem na to za głupia.
Cześć
Hugina miałem zainstalowanego od dawna, nawet nie wiem jak się u mnie znalazł… Pewnie coś kiedyś potrzebowałem i go zainstalowałem a nie korzystałem. Dzisiaj wakacjując się wykonałem kilka fotek i przypomniałem sobie o tym właśnie programie.
Dzięki temu poradnikowi dowiedziałem się jak ustawić hfov… Wcześniej bzdury totalne mi wychodziły, teraz elegancko :)
Kto zgadnie z ilu zdjęć jest zrobione to?
http://files.getdropbox.com/u/412268/duperele/ryneczek.jpg
Już mówię – z pięciu. Sklejonych właśnie tym programem i podrasowane gimpem ;) (Spoglądnijcie na niebo nad lewą częścią zdjęcia – jest dorobione sztucznie, jak i pół chmurki na nim :P).
Ogólnie bardzo mi się program podoba. Niezłe cuda da się z kilku zdjęć wycisnąć :)
Dzięki za poradniczek.
Pozdrawiam.
Witam, czy ktoś może zna jakas ciekawa literature badz jakies strony gdzie moge znalezc algorytm do składania zdjec panoramicznych.A dokladnie mam dwie kamery 5Mpix z obiektywem szerokokątnym i stoją prawie tyłem do siebie a ich kąt patrzenia jest 180 stopni i zadanie polega na zklejeniu z 2 kólek zdjecia panoramicznego, a najwazniejszy w tym wszystkim jest algorytm.
pozdrawiam pawel
jeśli ich kąt patrzenia wynosi dokładnie 180 stopni, to chyba tylko “ciężka artyleria” pomoże (panotools + jednokrotne ręczne ustawienie wszystkiego, potem – o ile układ kamer się nie zmieni i naprawdę dają one razem 180 stopni – będzie szło z automatu): http://panotools.sourceforge.net/
jeśli widać znacząco więcej niż 180 stopni (w znaczeniu: zniekształcenia są na tyle małe a zakładka na tyle duża, że programy-automaty poradzą sobie za każdym razem z automatycznym dopasowaniem zdjęć) to można pomyśleć o profesjonalnym rozwiązaniu… niestety istnieje dosłownie jeden taki program, który znam, który mógłby sobie poradzić z automatycznym złożeniem tak specyficznej kuli…
zaś jeśli widać mniej niż 180 stopni albo zniekształcenia powstałe po “rozwinięciu” obrazu z rybiego oka będą zbyt duże, to panorama (kula) będzie niekompletna bądź “rysa” będzie zbyt widoczna… oczywiście możliwa jest ręczna korekta każdego ujęcia, ale chyba nie o to chodzi…
Żeby zrobić panoramę tylko z 2 zdjęć potrzebny jest kąt większy niż 180 ponieważ aparaty, które “stoją prawie tyłem do siebie” to zdecydowanie za mało. Musiały by być idealnie ustawione, a i tak zdjęcia na krawędziach będą nie ostre. Najlepsze rozwiązanie to 3 lub więcej zdjęć. Tutaj masz to urial jak zrobić zdjecia i je połączy w panoramę na przykładzie programu PTGui, http://www.360photography.pl/instrukcja-krok-po-kroku-panorama-sferyczna/ więcej przykładów zdjęć panoramicznych jest np na http://www.panografik.pl